De FIDIC Yellow in
opkomst in Nederland

De FIDIC Yellow in
opkomst in Nederland

De FIDIC Yellow in opkomst in Nederland

De FIDIC Yellow is een internationale set aan standaardvoorwaarden die wordt toegepast voor “design & build” contracten. Deze voorwaarden zijn opgesteld door de Fédération Internationale Des Ingénieurs Conseils (“FIDIC”) en worden wereldwijd gebruikt voor grote bouw- en infraprojecten.

Hoewel de FIDIC Yellow in opkomst is, lijken Nederlandse opdrachtnemers nog niet erg warm te lopen voor deze geïntegreerde contractvorm. Wat zijn de redenen die hier aan ten grondslag liggen? Wij vertellen waarom het in de praktijk nog niet altijd even vloeiend verloopt en hoe je dit eenvoudig verbeterd.

De FIDIC Yellow in Nederland

Deze gestandaardiseerde contractvorm is wereldwijd al decennia lang in gebruik en populair. Op de Nederlandse bouwmarkt kwam het gebruik van deze voorwaarden langzaam op gang, echter sinds een paar jaar is een trend waarneembaar, waarbij de FIDIC Yellow in Nederland echt voet aan de grond begint te krijgen.

Waarom is FIDIC in opkomst in Nederland?

De UAV 2012 en de UAV-GC 2005 zijn voor bouwcontracten in ons land tot de standaard verheven. Toch signaleren wij bij Vijverberg een toename in de keuze voor FIDIC Yellow bij Nederlandse opdrachtgevers, als alternatief voor de UAV-GC 2005. Hierdoor wordt het voor buitenlandse marktpartijen aantrekkelijker om aan te bieden op Nederlandse projecten, waardoor de concurrentie op de Nederlandse markt toeneemt. Ook het aantrekken van internationale partijen en specialisten die een belangrijke rol zullen gaan spelen bij de realisatie van projecten in het kader van de energietransitie, zou hier mogelijk aan ten grondslag kunnen liggen. Daarnaast geldt, het voor de hand liggende argument, dat de FIDIC Yellow een zeer goed gebalanceerde set aan standaardvoorwaarden bevat.

plant-and-design-build-fidic-yellow

De Nederlandse aannemer en de FIDIC Yellow

Ondanks dat de FIDIC Yellow een zeer gebalanceerde set aan contractvoorwaarden behelst, ervaren wij dat met name Nederlandse aannemers nog niet erg enthousiast zijn. Maar waar ligt dit aan? Hieronder vind u een aantal van de meest voorkomende redenen uit de praktijk die hieraan bijdragen:

  • Het valt op dat bouwcontracten die zijn opgesteld in de Engelse taal nog steeds een barrière vormen voor veel Nederlandse bouwers. Contracten in het Nederlands zijn ‘makkelijker’ te begrijpen en te managen.
  • Onbekend maakt onbemind. Veel Nederlandse markpartijen zijn onvoldoende of helemaal niet bekend met de FIDIC Yellow-systematiek en haar contractprocessen. Hierdoor zien marktpartijen af van deelname aan het aanbestedingsproces.
  • Slechte (eerste) ervaringen bij de uitvoering van een FIDIC Yellow contract. De onbekendheid met de FIDIC Yellow structuur en processen draagt hier grotendeels aan bij. Het valt daarbij op dat men zich niet goed heeft gerealiseerd wat de contractvorm precies inhoudt.
  • Door aannemers wordt argwanend aangekeken tegen de rol van de Engineer. Deze zou te vergaande bevoegdheden hebben en tevens geen onafhankelijke rol bekleden binnen het project en het contract.
  • De FIDIC Yellow beoogt de voortgang van het project na te streven, waarbij de Engineer de bevoegdheid heeft om instructies te geven om dit doel na te streven. Vervolgens is de aannemer in principe verplicht om deze instructies op te volgen. De gemaakte kosten zullen naderhand bepaald en/of vergoed worden. Voor veel aannemers is deze procedure een doorn in het oog.

De (Nederlandse) opdrachtgever en de FIDIC Yellow

Met voornoemde constateringen in gedachte houdend moet daarnaast worden opgemerkt dat de opdrachtgevers ook hun bijdrage leveren aan het creëren van dit imago van de FIDIC Yellow bij de Nederlandse aannemers. Op welke wijze dragen zij hieraan bij? Hieronder treft u enkele, vaker voorkomende, praktijkvoorbeelden aan:

  • Het “kapot geschreven” contract. Opdrachtgevers hebben soms de neiging de FIDIC Yellow voorwaarden dusdanig aan te passen dat de contractuele balans teniet wordt gedaan. Wanneer de Golden Principles van FIDIC niet (grotendeels) in stand worden gelaten, ontstaat een onevenwichtig contract. Dit kan als gevolg hebben dat de werkbaarheid en samenwerking gedurende de looptijd van het contract (ernstig) wordt verstoord.
  • Weeffouten tussen de FIDIC Yellow voorwaarden en de Employer Requirements (vraagspecificatie eisen en proces). Alhoewel dit natuurlijk ook voorkomt in UAV-GC 2005 contracten, valt het op dat vaak niet alle rollen (en daarmee de contractuele bevoegdheden) correct worden opgenomen in de Employer Requirements. Dit geldt met name voor de rol van de Engineer, deze rol wordt nog wel eens buiten beschouwing gelaten in de Employer Requirements. Deze weeffouten kunnen alleen met een Variation worden gerepareerd. Als dit niet gebeurt gaat de beoogde structuur en opzet van het FIDIC Yellow contract verloren. Dit kan ertoe leiden dat de overeengekomen processen en goedkeuringsbevoegdheden niet meer geborgd zijn, met alle gevolgen van dien.
  • De opdrachtgever treedt op als zowel Employer als Engineer. Aangezien dit ‘strikt’ gescheiden rollen binnen het FIDIC Yellow contract zijn, zorgt deze keuze van een opdrachtgever ervoor dat de door FIDIC beoogde contractuele evenwichtigheid verloren gaat.

De processen doen hun werk, laat ze intact

De gegeven praktijkvoorbeelden zijn in alle gevallen oplosbaar en te voorkomen. Een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle toepassing is dat de opzet en structuur zoveel mogelijk intact wordt gelaten. De set aan voorwaarden is zeer werkbaar en uitgebalanceerd. De FIDIC Yellow contractprocessen zijn bovendien helder uiteengezet en zoals al werd opgemerkt, gericht op voortgang van het project. Dit betekent dat de aannemer geïnstrueerd kan worden om door te gaan met bijv. meerwerken, zonder dat vooraf overeenstemming is bereikt over de meerkosten. Dit gaat tegen de natuur van veel aannemers in. Toch laat de praktijk zien dat dit bij de juiste toepassing van FIDIC Yellow voorwaarden een werkbare en eerlijke benadering oplevert. De positie van de aannemer wordt hierin beschermd.

De rol van de Engineer

De functie van de Engineer binnen het FIDIC Yellow contract laat zich het best typeren als een onafhankelijke derde. De Engineer zorgt ervoor dat de gezamenlijke processen, zoals het wijzigingenproces, goed en snel verlopen. Het is een misvatting dat de rol van de Engineer moet worden ingevuld door de ingenieur of dat dit een technische rol is. De Engineer heeft een onafhankelijke en procestechnische rol. Hij dient ervoor te zorgen dat meningsverschillen tussen de contractspartijen binnen het project worden opgelost. De Engineer heeft duidelijk omkaderde en vastgelegde taken en verantwoordlijkheden, zolang deze worden nageleefd en gerespecteerd draagt dit bij aan een succesvolle uitvoering van het project.

De stap naar FIDIC Yellow

De Nederlandse aannemer zal in de toekomst de FIDIC Yellow steeds vaker gaan tegenkomen en hier niet meer omheen kunnen. Hoe zorgt u dat u zich goed voorbereid op het managen en beheersen van een FIDIC Yellow contract? Volg bijvoorbeeld een incompany FIDIC Yellow training bij Vijverberg, waarbij de processen en rollen binnen het contract worden uitgelegd en de aannemer wordt meegenomen in de FIDIC Yellow-systematiek.

Vijverberg ondersteunt ook bij het opstellen van FIDIC contracten. Wij staan onze klanten bij met project- en contract management van FIDIC contracten in de uitvoering. Dit doen wij voor zowel opdrachtgevers als aannemers.

Over Vijverberg

Vijverberg is een onafhankelijk project management adviesbureau voor complexe bouwprojecten, stelt expert rapporten op over vertraging en verstoring in projecten en treedt op als getuige-deskundige op dit gebied.

Management-vijverberg-Jasper

Gerelateerde diensten

agsdi-notebook-2

Contract Management

de-projectplanning-echt-gebruiken-project-management-vijverberg

Project Management

agsdi-binders

Dispute Resolution